Küresel sıcaklık artışına ilişkin yeni değerlendirmede Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2026'nın ölçüm yapılan en sıcak dört yıldan biri olacağını bildirdi. Yılın ocak-eylül döneminde ortalama yüzey sıcaklığının, sanayi öncesi dönemin yaklaşık 1,47 derece üzerinde olduğu belirtildi.

Antalya'daki Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 sırasında gündeme gelen değerlendirme, sıcaklığın yanı sıra deniz seviyesi, okyanus ısısı ve buzullardaki değişime de işaret ediyor. Yılın tamamına ilişkin sıralama ise kalan dönemin verileriyle netleşecek.

Küresel sıcaklık verileri hangi dönemi kapsıyor?

WMO'nun değerlendirmesinde 2026'nın ilk dokuz ayı esas alındı. Örgüt, son 12 yılın kayıtlardaki en sıcak yıllar olduğunu ve ısınmaya ilişkin uzun vadeli eğilimin sürdüğünü aktardı.

Ocak-eylül ortalaması için verilen 1,47 derecelik fark, sanayi öncesi dönemle karşılaştırmayı ifade ediyor. Bu sayı yılın tamamının kesin ortalaması değil. Yılın geri kalanındaki gözlemler, yıllık sıcaklığın ve sıralamanın belirlenmesinde etkili olacak.

Raporda, ağustos ayından itibaren güçlenen El Niño koşullarının yıl sonuna kadar sıcaklık ortalamasını daha da yükseltebileceği öngörülüyor. Örgüt, eylül ayına kadar olan verilerin bu hava olayının en güncel etkilerini henüz bütünüyle yansıtmadığını da belirtti.

El Niño ve iklim değişikliği nasıl değerlendiriliyor?

El Niño, tropikal Pasifik'teki okyanus ve atmosfer koşullarıyla ilişkili bir iklim olayı. Küresel hava düzenlerini etkileyebilen bu doğal değişkenlik, insan kaynaklı uzun dönemli ısınmanın üzerine eklenebiliyor.

WMO'nun eylül ayındaki ayrı değerlendirmesinde, El Niño koşullarının güçlenmesinin yağış ve sıcaklık düzenlerini etkileyebileceği, bunun da sel, kuraklık ve aşırı sıcak riskleriyle ilişkili olduğu belirtilmişti. Bu tür tahminler bölgelere göre farklı etkiler öngördüğünden, her yerde aynı sonucun yaşanacağı anlamına gelmiyor.

Okyanuslar, deniz seviyesi ve buzullar

Değerlendirme yalnızca hava sıcaklıklarına odaklanmıyor. WMO, Dünya'nın enerji dengesizliğine ve iklim sisteminde biriken fazla ısıya dikkat çekiyor. Örgüte göre okyanuslar bu fazla ısının yaklaşık yüzde 90'ını soğuruyor.

Raporda, deniz seviyesinin kayıtlardaki en yüksek düzeye ulaştığı ve buzullardaki uzun vadeli geri çekilmenin devam ettiği aktarıldı. Okyanus ısısındaki artışın 2026'da da sürmesi bekleniyor. Bu göstergeler, sıcaklık değişiminin atmosfer dışındaki etkilerini izlemek açısından önem taşıyor.

Aşırı hava olaylarının etkileri

WMO değerlendirmesinde aşırı hava olaylarının yaşamları ve geçim kaynaklarını etkilediği, bazı bölgelerde gıda güvenliği ve yerinden edilme sorunlarını ağırlaştırdığı belirtildi. Avrupa'daki sıcak hava dalgalarıyla ilişkili can kayıplarına dair rakamların ise ön tahmin niteliğinde olduğu vurgulandı.

Örgütün paylaştığı verilere göre çoklu tehlikelere yönelik erken uyarı sistemleri bulunduğunu bildiren ülke sayısı 2015'te 56 iken 2025'te 136'ya yükseldi. Erken uyarı, tehlike öncesinde bilgi verilmesi ve hazırlık yapılması bakımından öne çıkıyor.

Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen COP31'de iklim göstergeleri ve risklere ilişkin bilimsel veriler ülkelerin görüşmelerine katkı sağlayacak. WMO ayrıca gözlem altyapısına ve erken uyarı sistemlerine yatırımın önemine dikkat çekiyor.