Kasım ayının ilk haftasına girerken, Türkiye’nin güney kesimlerinde gündüz sıcaklıkları 35 dereceye kadar çıkmaya başladı. Bu durum, halk arasında "pastırma sıcakları" olarak adlandırılan kısa sürede artan sıcak ve güneşli günlerin tekrar ortaya çıkmasına yol açtı. Uzmanların değerlendirmelerine göre, 2026 yılı için bu fenomenin en olası görülme süresi Kasım ayının ikinci haftasına denk geliyor.

Pastırma sıcaklarının tanımı ve oluşum süreci

Pastırma sıcakları, geleneksel olarak pastırma kurutma döneminin hava koşullarıyla özdeşleştirilmesi sonucu ortaya çıkan bir tabirdir. Kısa bir açıklamayla, yüksek basınç kütlesinin sabit kalması ve alçak hava kütlelerinin hareket etmemesi, dikey hava akışının engellenmesine neden olur; bu da gün içinde sıcaklıkların yükselip geceleri hızla düşmesine yol açar. Sonuçta, gökyüzü bulutsuz ve hafif rüzgarlı olur, gece ise serin veya hatta don olayları görülebilir. Bu özellikler, geçmişte Etli bölgelerde pastırmanın ideal bir şekilde kurutulmasını sağlamış ve halk arasında "pastırma sıcakları" adıyla anılmaya başlanmıştır.

2026 yılı için öngörülen tarih aralığı ve bölgesel etkiler

Meteoroloji uzmanlarının 2026 yılına ilişkin değerlendirmeleri, pastırma sıcaklarının 25 Ekim‑15 Kasım arasında ortaya çıkabileceğini gösteriyor. Bununla birlikte, daha kesin bir tahmin için iki hafta içinde, yani 10‑15 Kasım tarihleri arasında yoğunlaşma ihtimali öne çıkıyor. Güney ve Ege bölgelerinde gündüz sıcaklıkları 30‑35 dereceye kadar ulaşabilirken, iç ve kuzey kesimlerde geceleri sıcaklık farkı 20 derecelik bir düşüşle hissedilebilir. Marmara ve İç Anadolu’da gün içinde hâlâ yaz havası hâkimken, geceleri sıcaklıklar aniden düşerek ayaz hissi yaratabilir. Doğu ve yüksek kesimlerde ise sıcaklık artışı daha sınırlı kalacak, ancak geceler yine belirgin bir soğukla bitecek.

Meteoroloji uzmanlarının açıklamaları

"Pastırma sıcaklıkları için kasım ayının ikinci haftasını işaret ediyorum," dedi CNN Türk Meteoroloji Uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen. Uzman, bu dönemin oluşmasında gece ve gündüz sıcaklıkları arasındaki farkın kritik bir rol oynadığını vurguladı. Yaklaşık 20 derecelik bir farkın görülebildiği koşullarda, gündüz güneşli havanın ısısı artarken, gece soğuk hava hâkim oluyor. Şen, "Yüksek basınç sisteminin sabit kalması ve yeni bir soğuk hava dalgasının henüz bölgeye ulaşmaması, pastırma sıcaklarının birkaç gün sürmesini mümkün kılıyor" şeklinde ekledi. Ayrıca, iklim değişikliğinin bu tür ani ve yoğun sıcaklık artışlarını daha sık yaşanabilir hâle getirdiği uyarısında bulundu.

Geçmiş yıllarla karşılaştırma ve iklim değişikliğinin rolü

Geçmişte pastırma sıcakları bazı yıllarda hiç görülmezken, bazı dönemlerde birden fazla kez ortaya çıkmıştır. 2020‑2022 yıllarında ise ortalama üç‑yedi gün süren bu olaylar, 2026’da daha sık tekrarlama eğilimi gösterebilir. Uzmanlar, yüksek basınçların daha uzun süre dayanması ve kutup bölgelerinden gelen soğuk hava kütlelerinin yavaş ilerlemesi, iklim değişikliğinin bir yansıması olarak değerlendiriyor. Bunun sonucunda, sonbahar mevsiminde normalin üzerindeki sıcaklıklar daha sık gözlemleniyor; bu da pastırma sıcaklarının süresini ve şiddetini etkileyebiliyor. Ancak, hâlâ kesin bir öngörü yapmak zor; atmosferik koşulların anlık değişimleri, bu fenomenin süresini üç gün ile yedi gün arasında dalgalandırabiliyor.

Gelecek haftalarda beklenen gelişmeler

Meteoroloji Genel Müdürlüğü, önümüzdeki hafta içinde bölgeye yeni bir soğuk hava dalgasının girebileceğini belirtiyor. Eğer soğuk dalga beklenildiği gibi gelişirse, pastırma sıcakları kısa bir ara vererek sona erebilir. Ancak, yüksek basınç sisteminin hâlâ aktif olması durumunda, sıcaklıklar 10‑15 Kasım tarihleri arasında bir kez daha yükselmeye devam edebilir. Vatandaşların, özellikle güney ve Ege kıyılarında, gün içinde dışarıda uzun süre kalmaktan kaçınması, gece ise ani sıcaklık düşüşlerine hazırlıklı olmaları öneriliyor. Tarım ve hayvancılık sektörü temsilcileri de, özellikle kurutma ve saklama süreçlerinde bu kısa sıcaklık artışlarını avantaj olarak değerlendirmek istediklerini belirtiyor.

Pastırma sıcakları, yalnızca hava durumunu değil, aynı zamanda kültürel bir mirası da yansıtıyor. 2026’da beklenen tarih aralıkları ve bölgesel etkiler, hem meteoroloji uzmanlarının hem de halkın dikkatle takip edeceği bir konu olmaya devam edecek. İklim değişikliğinin getirdiği belirsizlikler, bu tür geleneksel hava olaylarını daha değişken bir hâle getiriyor; bu yüzden uzmanların uyarılarını göz ardı etmemek, sağlıklı ve güvenli bir sonbahar geçirme açısından hayati önem taşıyor.